Przedstawiamy Nedre Dalälven

Unikalne walory przyrodnicze i naturalne region Nedre Dalälven zawdzięcza rzece Dalälven oraz temu, że tu właśnie przyroda południa Szwecji spotyka się z przyrodą Szwecji północnej. Tu przebiega owa granica Północy – „limes norrlandicus”. Dotąd sięga obszar środkowoeuropejskiego lasu liściastego i tu też zaczyna się obszar nieprzebytych borów Północy. O ogromnych walorach przyrodniczych świadczy choćby to, że żaden inny region w Skandynawii nie może poszczycić się takim bogactwem gatunków kręgowców (ssaki, ptaki i ryby). Niekiedy rzekę przecinają ostrogi z otoczaków. Tworzą się tam malownicze długie, wąskie cyple i wysepki, często z kuszącymi piaszczystymi plażami. Rzeka i wybrzeże obfituje we wspaniałe kąpieliska, gdzie miejsca wystarczy dla wszystkich. Duże obszary są chronione jako rezerwaty przyrody lub – w innej formie – ochroną przyrody zajmują się też właściciele terenów. Nie jest przypadkiem, że centralna część tego obszaru stanowi park narodowy.

Ptactwo

Duże walory przyrodnicze regionu widać wyraźnie na przykładzie tutejszego ptactwa.

Symbolem Nedre Dalälven jest rybołów i występuje on tu częściej, niż gdziekolwiek indziej w Szwecji. W wielu miejscach gnieździ się birkut i często można go zobaczyć nad dużymi zakolami, jakie tworzy rzeka. Region słynie także z sów i dzięciołów. W Nedre Dalälven spotkać można wszystkie osiem odmian dzięciołów, jakie występują w Szwecji. Najwięcej radości przynosi obserwowanie ptaków wiosną. Wtedy też rzeka staje się miejscem odpoczynku dla ogromnej rzeszy ptaków wędrownych. Spotkać tu można tysiące łabędzi krzykliwych, żurawi, gęsi i innych gatunków ptaków, które zapraszają do wsłuchania się w niezwykłą symfonię przyrody.

Raj dla wędkarzy

Nedre Dalälven to 200 km wspaniałych terenów dla wędkarzy w wielkich zatokach z niezliczonymi wyspami i w licznych strumieniach. W lasach występuje też mnóstwo małych jezior. Region Nedre Dalälven ma wyjątkowo bogate zasoby rybne – żyje tu 30 gatunków ryb. W strumieniach najczęściej złapać można lipienia i pstrąga, a w zatokach i jeziorach – szczupaka, okonia i sandacza.

W okolicy Älvkarleby, niedaleko ujścia rzeki do morza znajduje się jeden z najlepszych w Europie terenów wędkarskich na pstrąga i łososia. Wielu wędkarzy mogło się przekonać, że Nedre Dalälven to region, gdzie są najbogatsze w Szwecji łowiska pod względem liczby gatunków. Jest to region chętnie odwiedzany, ale wody jest tu tyle, że miejsce dla siebie znajdą także ci, którzy chcą obcować z naturą w samotności.

Pierwsi ludzie

Po zakończeniu epoki lodowcowej teren dzisiejszego regionu Nedre Dalälven pokrywało Morze Litorynowe. Gdy z morza wyniósł się ląd, okolica ta szybko stała się atrakcyjna dla człowieka. Znaleziono tu tyle toporów wytworzonych 4000 lat p.n.e. przez ludzi wczesnej epoki kamiennej, co na terenie krain Gästrikland, Dalarna, Västmanland i Uppland razem wziętych. Na terenach, gdzie zatoka utworzona przez Morze Litorynowe cofnęła się później, znaleźć można ślady kultury późnej epoki kamiennej. W okresie epoki brązu i we wczesnym okresie epoki żelaza (1500 p.n.e. – 500 n.e.) tutejsi mieszkańcy przechodzili stopniowo z łowiectwa i rybołówstwa na osiadły tryb życia i zaczynali uprawiać ziemię.

Wioski

Wiele dzisiejszych wiosek w regionie, w których dominuje charakterystyczny czerwony kolor domów, może się poszczycić ponad tysiącletnią historią. W późnym średniowieczu dla okolicznych chłopów dużego znaczenia nabrało górnictwo. Budownictwo wiejskie jest obiektem dużego zainteresowania historyków kultury, ponieważ zachowało na określonych terenach swój bardzo stary, otwarty charakter.

Ośrodki hutnicze

Wiek XVII przynosi z sobą duże zmiany – budowane są tak typowe dla regionu pierwsze ośrodki wytopu żelaza, przy współudziale Niemców, Walończyków i innych przybyszy. Wiele z nich zachowało się do dziś w znakomitym stanie – z domem właściciela w centrum i tynkowanymi lub malowanymi na czerwono domostwami kowali oraz kamiennymi zabudowaniami gospodarskimi.

Osady

Niektóre z ośrodków hutnictwa stały się z czasem większymi osadami liczącymi około 2 tysięcy mieszkańców. Część z nich otrzymała prawa miejskie, jak górnicza osada Sala w roku 1624, Avesta w 1641 i Säter w 1642. Starsze od nich są średniowieczne ośrodki handlowe Hedemora i Gävle, które otrzymały prawa miejskie już w roku 1446. W miastach tych jest jeszcze wiele śladów z tych zamierzchłych czasów.

Teraz wiecie już, jak wygląda przyroda i historia regionu Nedre Dalälven. Więcej można dowiedzieć się z broszury, ale przede wszystkim – przyjeżdżając tu. Zachęcamy też do odwiedzenia naszej strony w Internecie – www.nedredalalven.se – będziemy ją sukcesywnie tworzyć począwszy od roku 2003.

Zapraszamy!